พระราชประวัติ ฯ
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชสมภพ เมื่อวันเสาร์ที่ ๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๒๓ เสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติ เมื่อวันที่ ๒๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๕๓ พระองค์ทรงครองราชย์ ๑๕ ปี จึงเสด็จสวรรคต เมื่อวันที่ ๒๕ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๖๘ รวมพระชนมายุได้ ๔๕ พรรษา ในระหว่างที่ครองราชย์สมบัติ ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ อันเป็นประโยชน์ และเป็นรากฐานในการปกครองประเทศ มาตราบเท่าทุกวันนี้ พสกนิกรจึงได้ถวายสมัญญานามว่า “ สมเด็จพระมหาธีรราชเจ้า ” พระราชกรณียกิจที่สำคัญ ซึ่งเป็นที่ทราบโดยทั่วกัน ของปวงชนชาวไทยได้แก่ ทรงพระราชทานกำเนิดกิจการเสือป่า และกิจการลูกเสือ ในปีพุทธศักราช ๒๔๕๔ อันเป็นการปลูกจิตสำนึกให้บุคคลในชาติทุกคน ต้องมีส่วนร่วมในการป้องกันประเทศชาติ จากพระบรมราโชบาย ดังกล่าว ได้มีการพัฒนาปรับปรุงเป็น ยุวชนทหาร ในปีพุทธศักราช ๒๔๘๖ อันก่อให้เกิดประโยชน์แก่ประเทศชาติอย่างยิ่ง ดังจะเห็นได้จาก วีรกรรมเมื่อครั้งสงครามโลกครั้งที่ ๒ ที่ยุวชนทหาร ได้เสียสละชีวิต ร่างกาย และเลือดเนื้อ เข้าทำการต่อสู้ ต้านทาน กำลังทหารญี่ปุ่น ที่จังหวัดชุมพร และจังหวัดปัตตานี เพื่อดำรงไว้ซึ่งเอกราช และอธิปไตยของชาติ วีรกรรมของยุวชนทหารเหล่านี้ ได้จารึกไว้เป็นประวัติศาสตร์ หลังจากนั้นในปีพุทธศักราช ๒๔๙๑ ได้จัดให้มีการฝึกทหารให้แก่ประชาชนทั่วไป จึงได้แปรสภาพยุวชนทหาร และก่อกำเนิดเป็น กรมการรักษาดินแดน ตั้งแต่วันที่ ๔ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๙๑ จึงถือได้ว่ากิจการนักศึกษาวิชาทหาร ได้ถือกำเนิดขึ้นเป็นครั้งแรกในครั้งนี้ด้วย
ต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกา แบ่งส่วนราชการ และกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการกองทัพบก พุทธศักราช ๒๕๔๔ กำหนดให้ กรมการรักษาดินแดน และกรมการกำลังสำรองทหารบกเข้าด้วยกัน จัดตั้งเป็นหน่วยบัญชาการกำลังสำรอง ตั้งแต่วันที่ ๑๑ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๔๔ ต่อมาได้แปรสภาพเป็น หน่วยบัญชาการรักษาดินแดน เมื่อ วันที่ ๑ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๕๒ เป็นต้นมา
หน่วยบัญชาการรักษาดินแดน ได้สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ของ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงพระราชทานกำเนิดกิจการรักษาดินแดน จึงได้มีแนวความคิด จัดสร้างเข็มเชิดชูเกียรติรักษาดินแดนขึ้น เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระองค์ท่าน โดยได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เชิญพระมหามงกุฎและอักษรพระปรมาภิไธย ว.ป.ร. ประกอบเป็นเข็มเชิดชูเกียรติรักษาดินแดน และได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาต เมื่อวันที่ ๕ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๕๐
ซึ่งต่อมารัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้กรุณาอนุมัติให้จัดสร้าง และประดับเข็มเชิดชูเกียรติรักษาดินแดนใช้ประกอบกับเครื่องแบบทหาร หรือชุดสุภาพ เมื่อวันที่ ๒๑ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๕๐
สำหรับผู้มีสิทธิ์ ได้รับการประดับเข็มเชิดชูเกียรติรักษาดินแดน ได้แก่ ข้าราชการทหารสังกัดหน่วยบัญชาการรักษาดินแดน และผู้ที่สร้างคุณประโยชน์แก่กิจการรักษาดินแดนและทางราชการทหาร
