ประวัติศูนย์การกำลังสำรอง

ตามที่ผู้บัญชาการทหารบก ได้กรุณาอนุมัติหลักการให้จัดตั้งหน่วยบัญชาการกำลังสำรอง (นสร.) ขึ้น โดยการสนธิระหว่าง กรมการรักษาดินแดนและกรมการกำลังสำรองทหารบก เข้าด้วยกันเป็นหน่วยงานเดียว เมื่อ ๗ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๔๐ โดยมีความมุ่งหมายเพื่อให้มีหน่วยงานของกองทัพบกเพียงหน่วยงานเดียว ที่รับผิดชอบการปฏิบัติต่อระบบกำลังสำรองทั้ง ๕ ระบบย่อย รวมทั้งกิจการสัสดี และอาสารักษาดินแดนอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจากเดิมกรมการรักษาดินแดน จะเป็นหน่วยปฏิบัติในระบบการผลิตกำลังพลสำรอง และกรมการกำลังสำรองทหารบกเป็นหน่วยปฏิบัติใน ๔ ระบบย่อย ที่เหลือได้แก่ ระบบการบรรจุและการใช้ , ระบบการฝึกศึกษา, ระบบควบคุมกำลังพลสำรอง และระบบการเรียกพล หรือระดมพล
กองทัพบกได้รายงานขออนุมัติหลักการจัดตั้งหน่วยบัญชาการกำลังสำรอง พร้อมกับขอแก้ไขพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการ และกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการกองทัพบก กองบัญชาการทหารสูงสุด กระทรวงกลาโหม พุทธศักราช ๒๕๑๓ จนกระทั่งมีผลประกาศเป็นพระราชกฤษฎีกา แบ่งส่วนราชการ ๒๕๔๔ และได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับฎีกา เล่ม ๑๑๘ ตอนที่ ๒๘ ก. ลงวันที่ ๑๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๔๔ ต่อมากองทัพบกได้แก้ไขอัตรากองทัพบก ๒๕๐๖ (ครั้งที่ ๓) ซึ่งได้ผ่านการพิจารณาตามลำดับสายงาน และ รมว.กห. ได้กรุณาอนุมัติ เมื่อ ๑๘ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๔๔ โดยยกเลิกอัตราเฉพาะกิจหมายเลข ๔๕๐๐ กรมการรักษาดินแดน , อัตราเฉพาะกิจหมายเลข ๒๗๐๐ กรมการกำลังสำรองทหารบก และใช้อัตราเฉพาะกิจ หมายเลข ๒๗๐๐ หน่วยบัญชาการกำลังสำรอง อัตราเฉพาะกิจ หมายเลข ๒๗๑๐ ศูนย์การกำลังสำรอง, อัตราเฉพาะกิจ หมายเลข ๒๗๑๑ โรงเรียนรักษาดินแดน , อัตราเฉพาะกิจ หมายเลข ๒๗๑๒ โรงเรียนการกำลังสำรองแทน โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๔๔ เป็นต้นไป และสุดท้าย ทบ. ได้มีคำสั่ง ทบ.(เฉพาะ)ที่ ๖๓/๔๔ เรื่องจัดตั้งหน่วยบัญชาการกำลังสำรองและปรับการจัดหน่วยศูนย์เทคโนโลยีทางทหารกองทัพบก ซึ่งมีผลทำให้หน่วยบัญชาการกำลังสำรองเป็นหน่วยจัดตั้งใหม่ที่ถูกต้องตามกฎหมายอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีศูนย์การกำลังสำรองเป็นหน่วยขึ้นตรงหน่วยบัญชาการกำลังสำรอง

**ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการ กองทัพบก กองทัพไทย กระทรวงกลาโหม พุทธศักราช 2552 กองทัพบกได้ออกคำสั่งกองทัพบก (เฉพาะ) ที่ 29/52 ลงวันที่ 21 เมษายน พุทธศักราช 2554 ให้เปลี่ยนนามหน่วย จากเดิม หน่วยบัญชาการกำลังสำรอง เป็น หน่วยบัญชาการรักษาดินแดน ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2552